థైరాయిడ్ సమస్యా..? – Thyroid tips in Telugu

మన శరీరంలో అనేక గ్రంథులు (గ్లాండ్స్) ఉంటాయి. చాలా ముఖ్యమైన గ్రంథులలో థైరాయిడ్ ఒకటి. దీనిని అవటుగ్రంథిమరియు కాకళగ్రంథి అని అంటారు. మన శరీరం యొక్క జీవక్రియ ఈ గ్రంథుల పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ గ్రంథుల యొక్క వివరాలు, వీటి వలన కలిగే సమస్యలు, నివారణ పద్దతులు మరియు చికిత్సల గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.

థైరాయిడ్ అంటే ఏమిటి?

థైరాయిడ్ ఒక చిన్న సీతాకోకచిలుక ఆకారపు గ్రంథి. ఇది మీ మెడ యొక్క బేస్ వద్ద, ఆడమ్’s ఆపిల్ క్రింద ఉంటుంది. ఈ గ్రంథి మనం తినే ఆహారంలోని అయోడిన్ ని గ్రహించడం ద్వారా థైరాయిడ్ హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ హార్మోన్లు రక్తంద్వారా మీ శరీరంలోని అన్ని భాగాలకు చేరుతాయి. థైరాయిడ్ హార్మోన్లు మీ శరీరం యొక్క జీవక్రియను అనేక విధాలుగా నియంత్రిస్తాయి.

థైరాయిడ్ సమస్యలు

ఈ గ్రంథులు హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేయటం ద్వారా మీ శరీరంలో అనేక కార్యకలాపాలను నియంత్రిస్తాయి. ఈ హార్మోన్లను చాలా ఎక్కువ లేదా చాలా తక్కువగా ఉత్పత్తి చేయడం వలన థైరాయిడ్ సమస్యలు ఎదురవుతాయి. మీ థైరాయిడ్ ఎంత ఎక్కువగా లేదా ఎంత తక్కువగా హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేస్తుందన్నదానిబట్టి మీరు తరచుగా రెస్ట్ లెస్ లేదా అలసటతో బాధపడవచ్చు, బరువు కోల్పోవచ్చు లేదా బరువు పెరగచ్చు.

థైరాయిడ్ రుగ్మతల యొక్క రకాలు

  1. హైపో థైరాయిడిజం
  2. హైపర్ థైరాయిడిజం
  3. గొయిటెర్
  4. థైరాయిడ్ నోడ్యూల్స్
  5. థైరాయిడ్ క్యాన్సర్

1. హైపో థైరాయిడిజం

థైరాయిడ్ గ్రంథి తగినంత థైరాయిడ్ హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేయకపోవటం వలన హైపో థైరాయిడిజం ఏర్పడుతుంది. దీనిని అండర్ఆక్టివ్ థైరాయిడ్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది మీ శరీరం యొక్క అనేక ఫంక్షన్స్ ను తగ్గిస్తుంది, ఉదాహరణకు మీ జీవక్రియ తగ్గిపోతుంది.

ఇతర లక్షణాలు

  • అలసట
  • ఏకాగ్రత తగ్గిపోవటం
  • పొడి బారిన చర్మం
  • మలబద్ధకం
  • ఎక్కువ చలిగా అనిపించటం
  • ఫ్లూయిడ్ రిటెన్షన్
  • కండరాల మరియు కీళ్ల నొప్పులు
  • డిప్రెషన్
  • మహిళల్లో దీర్ఘకాలం లేదా అధిక ఋతుస్రావం
  • మీరు ఎక్కువ ఆహారం తినకపోయినప్పటికీ బరువు పెరుగుట
  • జుట్టు పలచబడుట
  • స్లో హార్ట్ బీట్ మరియు
  • తక్కువ స్వెట్టింగ్

హైపో థైరాయిడిజం యొక్క కారణాలు

  • హషిమోటో థైరాయిడిటిస్ (థైరాయిడ్ గ్రంథిలో వాపును కలిగించే ఒక ఆటో ఇమ్యూన్ స్థితి)
  • థైరాయిడ్ హార్మోన్ రెసిస్టన్స్
  • తీవ్రమైన థైరాయిడిటిస్ మరియు ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్
  • కొన్ని క్యాన్సర్ల కొరకు రేడియేషన్ చికిత్స తీసుకోవటం వలన కూడా హైపో థైరాయిడిజం రావచ్చు.

2. హైపర్ థైరాయిడిజం 

థైరాయిడ్ గ్రంథి హార్మోన్లను అధికంగా ఉత్పత్తి చేయటం వలన హైపర్ థైరాయిడిజం ఏర్పడుతుంది. దీనిని ఓవర్ఆక్టివ్ థైరాయిడ్ అని కూడా అంటారు. ఇది మీ శరీరం యొక్క అనేక ఫంక్షన్స్ ను వేగవంతం చేస్తుంది, ఉదాహరణకు మీ జీవక్రియ పెరుగుతుంది.

ఇతర లక్షణాలు

  • బరువు తగ్గటం.
  • ఎక్కువ తినాలని అనిపించడం
  • క్రమరహిత హార్ట్ బీట్
  • నెర్వస్గా ఉండటం
  • నిద్రపట్టక పోవటం
  • మీ చేతులు మరియు వేళ్ళు వణుకుతుండటం
  • ఎక్కువ చెమట పుట్టడం
  • ఎక్కువ వేడిగా ఉన్నట్లు అనిపించటం
  • కండరాల బలహీనత
  • విరోచనాలు
  • పీరియడ్స్ సమస్యలు మరియు
  • కంట్లో రెడ్నెస్ లేదా ఉబ్బినట్లు ఉండటం.

హైపర్ థైరాయిడిజం యొక్క కారణాలు

  • అధిక అయోడిన్ తీసుకోవటం
  • గ్రేవ్స్ వ్యాధి
  • టాక్సిక్ మల్టీనోడలర్ గొయిటెర్
  • థైరాయిడ్ నోడ్యూల్స్

3. గొయిటెర్

థైరాయిడ్ గ్రంథి యొక్క విస్తరణను (ఎన్లార్జ్మెంట్) గొయిటెర్ అని అంటారు. ఇది ఒక నిర్దిష్ట వ్యాధి కాదు. హైపో థైరాయిడిజం లేదా హైపర్ థైరాయిడిజం వంటి సమస్యలు వచ్చినప్పుడు వాటితోపాటు ఈ వాపు కూడా కలగచ్చు.

లక్షణాలు

సాధారణంగా, గొయిటెర్ యొక్క ఏకైక లక్షణం మీ మెడలో వాపు ఉంటుంది. ఇది మీరు చూడగలిగే అంత పెద్ద కావచ్చు.

గొయిటెర్ యొక్క కారణాలు

  • హాషిమోతో వ్యాధి
  • గ్రేవ్స్ వ్యాధి
  • థైరాయిడ్ నోడ్యూల్స్
  • థైరోయిడిటిస్
  • థైరాయిడ్ క్యాన్సర్

4. థైరాయిడ్ నోడ్యూల్స్

థైరాయిడ్ గ్రంథి యొక్క ఒక విభాగంలో వాపుని థైరాయిడ్ నోడ్యూల్ అని అంటారు. నోడ్యూల్ ఘనంగా ఉండొచ్చు లేదా ద్రవం మరియు రక్తంతో నిండి ఉండొచ్చు. ఈ సమస్య కలిగినప్పుడు మేడలో ఒక థైరాయిడ్ నోడ్యూల్ మాత్రమే రావచ్చు లేదా అనేక నోడ్యూల్స్ ఏర్పడవచ్చు.

లక్షణాలు

చాలా థైరాయిడ్ నోడ్యూల్స్ ఎటువంటి లక్షణాలనూ చూపవు. మీ మేడలో ఆడమ్ ఆపిల్ క్రింద విండ్ పైప్ యొక్క ఇరు వైపులలో వాపు ఉన్నట్లయితే మరియు మీరు మింగేటప్పుడు అవి కదులుతూ ఉంటే, అది ఒక థైరాయిడ్ నూడ్యూల్ కావచ్చు.

5. థైరాయిడ్ క్యాన్సర్

థైరాయిడ్ గ్రంథి యొక్క కణజాలం నుండి క్యాన్సర్ కణాలు ఏర్పడినప్పుడు థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ సంభవిస్తుంది.

థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ ఉన్న చాలా మందికి థైరాయిడ్ నోడ్యూల్ ఉంటుంది, పై చెప్పినట్లు అవి ఏ లక్షణాలనూ చూపించవు. మీ మేడలో వాపు ఉండవచ్చు. మీ వాయిస్ చాలా గరుకుగా మారవచ్చు.

నోడ్యూల్ క్యాన్సర్ ఉన్నట్లు తెలుసుకోడానికి, మీ డాక్టర్‌ని సంప్రదించి వారు ఆదేశించిన కొన్ని పరీక్షలను చేయించుకోండి. చాలా థైరాయిడ్ నోడ్యూల్ క్యాన్సర్ కాదు.

థైరాయిడ్ వ్యాధి ఎవరికి ఎక్కువగా వస్తుంది?

పురుషుల కన్నా స్త్రీలలో ఈ థైరాయిడ్ వ్యాధులు అధికంగా ఏర్పడే అవకాశాలు ఉంటాయి. ప్రత్యేకించి గర్భధారణ తర్వాత మరియు మెనోపాజ్ తరువాత. గతంలో థైరాయిడ్ సమస్య ఉన్నట్లయితే మీకు మల్లీ వచ్చే అవకాశాలు ఉంటుంది. థైరాయిడ్ గ్రంథులను ప్రభావితం చేసే శస్త్రచికిత్స లేదా రేడియో థెరపీ చేసుకున్నట్లయితే మరియు రక్తహీనత (అనీమియా) లేదా టైప్ 1 డయాబెటిస్ వంటి సమస్యలు ఉన్నట్లయితే మీకు థైరాయిడ్ సమస్య ఏర్పడే అవకాశాలు ఉన్నాయి.

థైరాయిడ్ను కనుగొనడానికి చేయాల్సిన పరీక్షలు

ఈ వ్యాధి యొక్క లక్షణాల బట్టి, భౌతిక పరీక్షల బట్టి మరియు థైరాయిడ్ స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్లు (TSH), థైరాయిడ్ హార్మోన్లు T4 మరియు హైపర్ థైరాయిడిజం T3 లను కనుకొనే కొన్ని రక్త పరీక్షలను బట్టి మీ థైరాయిడ్ సమస్యను సులభంగా నిర్ధారించవచ్చు.

ఈ పరీక్షా ఫలితాలను బట్టి వైద్యుడిని సంప్రదించి తగిన చికిత్సలను తీసుకోవాలి. కొన్ని తీవ్రమైన సందర్భాలలో, శస్త్రచికిత్సలు సహాయపడతాయి.

థైరాయిడ్ సమస్యను నివారించేందుకు కొన్ని మార్గాలు

వాపును తగ్గించేందుకు

తాజా పసుపును మరిగించిన పాలలో లేదా మీ స్మూతీలలో జత చేసుకోవచ్చు. పాలకూర, నిమ్మ, దోస, కొత్తిమీరలతో తయారుచేసిన ఆకుపచ్చని స్మూతీని తాగవచ్చు.

విటమిన్ డి ఎక్కువగా తీసుకోండి

విటమిన్ డి సరైన స్థాయిలలో తీసుకోవటం చాలా ముఖ్యం ఎందుకంటే విటమిన్ డి తక్కువగా ఉండటం వలన థైరాయిడ్ రావచ్చు. విటమిన్ డి వాపుకి వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తుంది మరియు ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధి రాకుండా చేస్తుంది. పెరుగులో విటమిన్ డి ఎక్కువగా ఉంటుంది.

అయోడిన్ సరిగా తీసుకోవాలి

థైరాయిడ్ సమస్యలు ఉన్నప్పుడు అయోడిన్ని క్రమబద్ధంగా తీసుకోవటం అవసరం. అయోడిన్ థైరాయిడ్ హార్మోన్లు ఉత్పత్తి కావటంలో ముఖ్యపాత్ర పోషిస్తుంది. అయోడిన్ ఎక్కువగా ఉన్న చేపలు, రొయ్యలు, పాలకూర, వెల్లుల్లి, నువ్వులు వంటి వాటిని మీ ఆహారంలో భాగం చేసుకోవాలి. గమనిక : ఎక్కువ అయోడిన్ తీసుకోవద్దు ఎందుకంటే ఇది హైపర్ థైరాయిడిజంకి దారితీస్తుంది.

ప్రొటీన్ సరిగ్గా తీసుకోవాలి

థైరాయిడ్ గ్రంథులు సరిగ్గా పనిచేయటానికి ప్రొటీన్ చాలా ముఖ్యమైనది. ఇది థైరాయిడ్ హార్మోన్లను అన్ని కణజాలాలకూ రవాణా చేస్తుంది. దీని వలన థైరాయిడ్ గ్రంథి చక్కగా పనిచేస్తుంది. మీ డైట్లో ప్రొటీన్ ఎక్కువ ఉండే పదార్థాలైన గుడ్లు, సీడ్స్, నట్స్, చేపలు, పీచుపదార్థాలు చేర్చుకోవచ్చు. సోయా ఉత్పత్తులైన టోఫూ, సోయా పాలు, సోయా గింజలలో కూడా ప్రొటీన్ ఎక్కువగా ఉంటాయి.

చేపలు

చేపల్లో ఒమెగా 3 ఫ్యాటీ యాసిడ్లు పుష్కలంగా ఉంటాయి. ఇవి శరీర మెటబాలిజంను క్రమబద్ధీకరిస్తాయి. దీంతో థైరాయిడ్ సమస్య నుంచి బయట పడవచ్చు.

ఆలివ్ ఆయిల్

ఆలివ్ ఆయిల్‌లో మన శరీరానికి కావల్సిన డైటరీ ఫ్యాట్స్, యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు పుష్కలంగా ఉంటాయి. ఇవి శరీర జీవక్రియలను సక్రమంగా పనిచేసేలా చేస్తాయి. దీంతో థైరాయిడ్ గ్రంథి పనితీరు మెరుగు పడుతుంది.

గ్రీన్ టీ

గ్రీన్ టీలో యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు పుష్కలంగా ఉంటాయి. ఇవి శరీరంలో ఉన్న కొవ్వు కణాలను బయటకు విడుదల చేస్తాయి. దీంతో కొవ్వు కరుగుతుంది. దీంతో మెటబాలిజం క్రమబద్ధీకరించబడుతుంది. అలా థైరాయిడ్ సమస్య నుంచి బయట పడవచ్చు.

కోడి గుడ్లు

మన శరీర మెటబాలిజంను రెగ్యులరైజ్ చేసే ప్రోటీన్లు, విటమిన్లు, ఫ్యాటీ యాసిడ్లు కోడి గుడ్లలో ఉంటాయి. కనుక కోడి గుడ్లను తరచూ తినటం వలన కూడా మెటబాలిజంను సరైన స్థాయిలో ఉంచుకోవచ్చు. దీంతో థైరాయిడ్ గ్రంథి మెరుగ్గా పనిచేస్తుంది.

సెలీనియం, జింక్

పుట్ట గొడుగులు, మాంసం, పొద్దు తిరుగుడు విత్తనాలు, సోయా బీన్, పచ్చి బటానీలు, వాల్‌నట్స్, గోధుమలు, రాగులు, సజ్జలు, జొన్నలు, బాదం పప్పులను ఆహారంలో భాగం చేసుకోవాలి. దీని వల్ల సెలీనియం, జింక్ మన శరీరానికి అందుతాయి. తద్వారా థైరాయిడ్ హార్మోన్లు సరిగ్గా ఉత్పత్తి అవుతాయి.

పొగతాగడం ఆపేయండి

సిగరెట్ పొగలో థైరాయిడ్ గ్రంథులకి అపాయకరమైన వివిధ విషాలుంటాయని మీకు తెలిసుండకపోవచ్చు. అవి థైరాయిడ్ వ్యాధిని వచ్చేలా చేయగలవు. తరచుగా పొగ తాగేవారు గ్రేవ్స్ వ్యాధికి చెందిన థైరాయిడ్ సమస్యలు పొందుతారు.

మానసిక వత్తిడి తగ్గించుకోవాలి

మానసిక వత్తిడి వలన హార్మోన్ల అసమతుల్యత ఏర్పడుతుంది. వత్తిడి థైరాయిడ్ గ్రంథులను పాడుచేస్తుంది. కనుక స్ట్రెస్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు థైరాయిడ్ గ్రంథి సరిగా పనిచేయదు.