Posted on

Hormonal imbalance tips in Telugu – హార్మోనుల అసమతుల్యత కొరకు హోం రెమిడీస్

హార్మోన్లు మానసిక శారీరక ఎదుగుదలకు ఉపయోగపడతాయి ఉదాహరణకు – జీవ ప్రక్రియ, శరీర నియంత్రణ, సంతానోత్పత్తి, వయసుకు తగిన మార్పులు మొదలైనవి. మన శరీరంలోని వివిధ హార్మోన్లు సరైన లెవెల్స్ లో ఉత్పత్తి కాకపోవటం మరియు తక్కువగా లేదా అధిక పరిమాణంలో ఉత్పత్తి అవ్వటం వలన అసమతుల్యతకు దారి తీస్తుంది. హార్మోన్ల యొక్క అసమతుల్యత అనేక ఆరోగ్య సమస్యలకు దారి తీస్తుంది. ఉదాహరణకు – వంద్యత్వం, నిరాశ, కండరాల బలహీనత, ఏకాగ్రత లేకపోవడం మొదలైనవి.

మరి ముఖ్యమైన వివిధ రకాల హార్మోన్లు, వాటి అసమతుల్యత వలన కలిగే నష్టాలు మరియు వాటిని బాలన్స్ చేయటానికి తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలను గురించి వివరంగా ఈ వ్యాసంలో చూద్దాం.

వివిధ హార్మోన్లు, వాటి అసమతుల్యత వల్ల కలిగే వ్యాధులు

  1. థైరాయిడ్‌ హార్మోన్లు (టీ3, టీ4) : థైరాయిడ్‌ గ్రంథి ద్వారా ఉత్పత్తి అయ్యే ఈ హార్మోన్ల ప్రభావం 90 శాతం మానవ జీవకియ్రలపై ఉంటుంది. వీటి అసమతుల్యత వల్ల హైపోథైరాయిడ్‌, హైపర్‌ థైరాయిడ్‌, గాయిటర్‌ వంటి జబ్బులు కలుగుతాయి.
  2. స్త్రీలలో హార్మోన్లు : ఈస్ట్రోజన్, ప్రొజెస్టిరాన్‌, ప్రొలాక్టిన్‌, ఆక్సిటోసిన్‌ హార్మోన్లు స్త్రీలలో రజస్వల, రుతు చక్రం, ద్వితీయ లైంగిక లక్షణాలు, సంతానోత్పత్తి, ప్రసవంలో ఉపకరిస్తాయి. ఈ హార్మోన్ల అసమతుల్యత వల్ల రుతు చక్ర సమస్యలు, అవాంఛిత రోమాలు, సంతాన లేమి వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
  3. పురుషులలో ఉండే హార్మోన్లు: టీఎస్ హెచ్‌, ఎల్‌హెచ్‌, టెస్టోస్టిరాన్‌ హార్మోన్లు పురుషులలో శుక్రకణాల ఉత్పత్తికి తోడ్పడతాయి. టెస్టోస్టిరాన్‌ హార్మోన్‌ అసమతుల్యత వల్ల శీఘ్రస్కలనం, అంగస్తంభన సమస్యలు, శుక్రకణాల సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
  4. డయాబెటిస్‌ : ఏడీహెచ్‌ (యాంటీ డైయూరెటిక్‌ హార్మోన్‌) లోపం వల్ల తలెత్తే ఈ సమస్యను అతి మూత్ర వ్యాధి అని కూడా అంటారు. డయాబెటిస్‌ మెల్లిటస్‌.. ఇది క్లోమ గ్రంథి ఉత్పత్తి చేసే ఇన్సూలిన్‌ లోపం వలన కలుగుతుంది.
    • డయాబెటిస్‌- టైప్‌ 1 : ఇది ఇన్సూలిన్‌ ఉత్పత్తి కాకపోవడం వల్ల ఏర్పడుతుంది. దీనిని జువెనైల్‌ డయాబెటిస్‌ అంటారు. ఈ వ్యాధిగ్రస్తులు పూర్తిగా ఇన్సూలిన్‌ ఇంజెక్షన్లపై ఆధారపడాల్సి వస్తుంది.
    • టైప్‌ 2 డయాబెటిస్‌ : ఇది ఇన్సూలిన్‌ ఉత్పత్తి తగ్గడం వల్ల వస్తుంది. ఎక్కువగా 30 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. డయాబెటిస్‌ బాధితులు వ్యాధిని నియంత్రించలేకపోతే దీర్ఘకాలంలో అనేక అనారోగ్య సమస్యలకు గురికావాల్సి రావొచ్చు.

హార్మోన్ల ఇంబ్యాలెన్స్ యొక్క కారణాలు

హార్మోన్ల అసమతుల్యత యొక్క సాధారణ కారణాలు సరైన పోషక ఆహారం లేకపోవటం, సరైన వ్యాయామం చేయకపోవటం, వృధాప్యం, అడ్రినల్ శోషణం, నిద్ర లేకపోవడం, టాక్సిన్స్, ఒత్తిడి, బర్త్ కంట్రోల్ పిల్స్ మరియు రసాయనాలు.

హార్మోన్ల అసమతుల్యత యొక్క లక్షణాలు

ఈ లక్షణాలు మెటబాలిజం ఫంక్షన్ పై హార్మోన్ల ప్రభావం వలన ఏర్పడతాయి.

  1. హార్మోన్ల అసమతుల్యత యొక్క కొన్ని లక్షణాలు – చిరాకు, నిద్రలేమి, బరువు సమస్యలు, ఆందోళన, మూడ్ స్వింగ్ మరియు అలసట.
  2. మరికొన్ని లక్షణాలు –  మైగ్రేన్ తల నొప్పి, జిడ్డు లేదా పొడి చర్మం, ఎక్కువ ఆకలి వేయటం, వంధ్యత్వం, హెయిర్ ఫాల్, లో సెక్స్ డ్రైవ్, మొటిమలు మరియు ప్రీమెన్స్ట్రల్ సిండ్రోమ్.

హార్మోన్ల అసమతుల్యతకు హోం రెమెడీస్

పై చెప్పినటువంటి లక్షణాలను నివారించడానికి మరియు మీ హార్మోన్ల సమతుల్యతను పునరుద్ధరించడానికి సహజ నివారణలు మరియు మూలికలను ఉపయోగించండి. హార్మోన్ల సమస్యల యొక్క ప్రారంభ లక్షణాలను తగ్గించడానికి కొన్ని జాగ్రత్తలు మరియు లైఫ్ స్టైల్ మార్పుల గురించి క్రింద వివరించబడి ఉన్నాయి.

  1. డైట్ లో చేయాల్సిన కొన్ని మార్పులు : మీ హార్మోన్ల సమస్యలు తొలగించడానికి ఫలవంతమైన ఆహారం ఎంచుకోండి. పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు, గింజలు మరియు తాజా ఆకుకూరలను మీ డైట్ లో చేర్చుకోండి. ఎల్లప్పుడూ పెస్టిసైడ్స్ మరియు హెర్బిసైడ్లు లేని ఆహారంను తీసుకోండి.
  2. పుష్కలంగా నీరు త్రాగాలి : ప్రతి ఒక్కరు అనుసరించాల్సిన రెమిడీ ఇది. నీరు పుష్కలంగా త్రాగటం వలన శరీరం హైడ్రాటెడ్ గా ఉంటుంది. ఇది జీవక్రియ ప్రక్రియను పెంచుతుంది మరియు శరీరంలో ఉన్న టాక్సిన్స్ ను బయటకు ఫ్లష్ చేయడానికి సహాయపడుతుంది. ప్రతి రోజూ కనీసం ఎనిమిది గ్లాసుల నీరు త్రాగాలి. నీరు త్రాగటం వలన జీర్ణక్రియకు సహాయపడుతుంది మరియు మిమ్మల్ని ఆరోగ్యంగా ఉంచుతుంది.
  3. మంచి ఆహార పద్దతులను ఎంచుకోండి : సరైన సమయానికి సరైన మోతాదులలో ఆహారాన్ని తీసుకోవటం చాలా ముఖ్యం. మీ బ్రేక్ ఫాస్ట్ ని స్కిప్ చేయకండి. ఒకే సారి అధిక మోతాదులలో ఆహారాన్ని తీసుకోకూడదు, మీల్స్ ని 5 లేదా 6 భాగాలుగా స్ప్లిట్‌ చేసి తీసుకోవాలి. రాత్రి వేళలో జీర్ణ వ్యవస్థ చాలా మెల్లగా పనిచేస్తుంది కాబట్టి తక్కువగా తినాలి.
  4. ప్రాసెస్ చేయబడిన ఆహారాలను మానుకోండి : ప్రాసెస్ చేయబడిన ఆహారాలలో పిండి పదార్థాలు అధికంగా ఉంటాయి. ఇవి రక్తంలో చక్కెర స్థాయులను పెంచుతాయి మరియు ఎండోక్రైన్ వ్యవస్థ సమస్యకు దారితీస్తుంది. కనుక, ప్రాసెస్ చేసిన స్నాక్స్, ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం, తెల్ల రొట్టె, పేస్ట్రీలు, తీపి పదార్థాలు మరియు ఇతర బేకరీ పదార్థాలను నివారించండి. జంక్ ఫుడ్ ని అవాయిడ్ చేయండి, ఎందుకంటే వాటిలో ఎక్కువ కేలరీలు ఉంటాయి కనుక మీ బరువు పెరిగి అనేక ఆరోగ్య సమస్యలకు దారి తీస్తుంది.
  5. చెడు అలవాట్లను మానుకోవాలి : ప్రధానమైన అనారోగ్యకరమైన అలవాట్లు హార్మోన్ల అసమతుల్యతకు దారితీస్తుంది. ఉదాహరణకు – మద్యపానం, ధూమపానం, తగని సమయానికి ఆహారాన్ని తీసుకోవడం మరియు రాత్రులు ఆలస్యంగా నిద్రపోవటం వంటివి. అనారోగ్యకరమైన ఈ అలవాట్లు మీ ఆరోగ్యానికి ప్రమాదకరమైనవి కాబట్టి వీటిని వెంటనే మానుకోవాలి.
  6. విటమిన్ మరియు ప్రోటీన్ : మీరు తీసుకొనే ఆహారంలో సరైన పోషకాలున్నాయని నిర్ధారించుకోండి. విటమిన్ మరియు ప్రోటీన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలను తీసుకోండి. అవి కూడా సరైన మోతాదులలో సరైన సమయంలో తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా బ్రేక్ ఫాస్ట్ ని స్కిప్ చేయకూడదు.
  7. సరైన నిద్ర : మన శారీరక వ్యవస్థ సరిగ్గా పనిచేయడానికి, నిద్ర ప్రధాన కారకం. ఇది హార్మోన్ల చక్రాలను పునరుద్ధరిస్తుంది మరియు మంచి ఆరోగ్యాన్ని అందిస్తుంది. కాబట్టి రోజుకు 8 గంటలు నిద్రించడానికి ప్రయత్నించండి. ప్రతి ఒక్కరూ పూర్తి నిద్రను పొందాలి లేకపోతే అది ఒత్తిడి, దురద, తలనొప్పి మొదలైన వాటికి దారి తీస్తుంది.
  8. వ్యాయామం : హార్మోన్ల సమతుల్యం కొరకు శారీరక కార్యకలాపాలు ఉపయోగపడతాయి. శారీరక పనులు చేయటం వలన మీ హార్మోన్ ఉత్పత్తిని ప్రభావితం చేస్తుంది మరియు కర్టిసోల్ స్థాయులను తగ్గిస్తుంది, కర్టిసోల్ అనేవి ఒత్తిడి హార్మోన్‌ను, అవి ఈస్ట్రోజన్‌ని అడ్డుకొని ఆరోగ్యానికి హాని కలిగిస్తుంది. రెగ్యులర్ వ్యాయామం చేయటం వలన మీ మానసిక స్థితిని మెరుగు పరిచే రసాయనాన్ని మెదడు విడుదల చేయడానికి సహాయపడుతుంది. ఇది ఆరోగ్యకరమైన బరువును నిర్వహించడానికి సహాయపడుతుంది. కాబట్టి, రెగ్యులర్ వ్యాయామాలను చేయండి కానీ 40 నిముషాలకంటే ఎక్కువ చేయకండి, ఎందుకంటే అదికంగా వ్యాయామం చేయటం వలన కార్టిసోల్ స్థాయులు అధికరించవచ్చు. స్విమింగ్, వాకింగ్, జాగింగ్ మరియు ఇతర సులభమైన వ్యాయామాలను ప్రతి రోజు 20 – 30 నిమిషాలు చేయండి. హార్మోన్ విధులను స్టిములేట్ చేసి ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి యోగా మరియు రిలాక్సేషన్ వ్యాయామాలను ప్రయత్నించండి.
  9. కెఫీన్ : కెఫీన్ అధికంగా తీసుకోవటం వలన ఎండోక్రిన్ వ్యవస్థ సమస్యలకు దారి తీస్తుంది. కనుక వీలైనంత వరకు తక్కువ కాఫీ మరియు కెఫీన్ పదార్థాలను తీసుకోండి.
  10. పంచదార : ఎక్కువ పంచదార తినడం వల్ల శరీరంను నాశనం చేస్తుంది. పంచదార ఉన్న ఆహారాలు ఎక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల ఇది బరువు పెంచడం మాత్రమే కాకుండా శరీరంలో ఈస్ట్రోజన్ లెవల్స్ పెరిగేలా చేస్తుంది. కనుక పంచదారను వీలైనంత వరకు నివారించండి.

హార్మోన్లను సమతుల్యం చేయడానికి తగిన ఆహారాలు

హార్మోన్లను సమతుల్యం చేయడానికి కొన్ని ఆహారాలను రెగ్యులర్ డైట్ లో చేర్చుకోవాలి. ఈ ఆహారాలు మీ మూడ్‌ని మార్చడంతో పాటు, ఎనర్జీని అందిస్తాయి. వాటి వివరాలను చూద్దాం.

  1. ఫైబర్ ఫుడ్స్ : హార్మోనులను సమంగా ఉంచడంలో ఫైబర్ ఫుడ్స్ సహాయపడతాయి. గోధుమలు, బ్రెడ్, బ్రౌన్ రైస్ వంటి ఫైబర్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలు హార్మోనులను స్థిరంగా ఉంచడానికి సహాయపడతాయి, కనుక వీటిని మీ రెగ్యులర్ డైట్ లో చేర్చుకోండి.
  2. గ్రీన్ లీఫీ వెజిటేబుల్స్ : గ్రీన్ లీఫీ వెజిటేబుల్స్ లో ప్రోటీనులు మరియు న్యూట్రీషియన్స్ అధికంగా ఉంటాయి. ఇవి హార్మోనులను బ్యాలెన్స్ మరియు కంట్రోల్ చేస్తాయి.
  3. కొబ్బరి నూనె : హార్మోనులను బ్యాలెన్స్ చేయడానికి కొబ్బరి నూనె సహాయపడుతుంది. ఈ నూనెలో ఎక్కువగా శ్యాచురేటెడ్ ఫ్యాట్స్ ఉంటాయి.
  4. పండ్లు : హార్మోనుల అసమతుల్యంతో బాధపడే మహిళలు తాజా పండ్లను తీసుకోవడం ఒక అలవాటుగా చేసుకోవాలి. ముఖ్యంగా ప్లెవనాయిడ్స్ అధికంగా ఉన్న పండ్లను తీసుకోవాలి. ఇవి శరీరంలో హార్మోనులను సమతుల్యం చేస్తాయి.
  5. ఆర్గానిక్ ఫుడ్ : ఆర్గానిక్ ఫుడ్స్ లో ఎలాంటి రసాయనాలు ఉండవు. ఇవి నేచురల్గా న్యూట్రీషియన్స్ కలిగి ఉండటం వల్ల శరీరంలో హార్మోనులను ట్రాక్ లో ఉంచుతుంది.
  6. ఒమేగా –3 ఫ్యాటీ ఆసిడ్స్ : హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేయడంలో ఒమేగా -3 ఫ్యాటీ ఆసిడ్స్ ముఖ్య పాత్రను పోషిస్తుంది. హార్మోన్ల బాలన్స్ మహిళలో చాలా అవసరం ఎందుకంటే రుతుస్రావం సమయంలో ఋతు తిమ్మిరి మరియు మెనోపాజ్ వంటి సమస్యలు రాకుండా నివారిస్తుంది. ఒమేగా 3 ఫ్యాటీ ఆసిడ్స్ లో యాంటీ ఆక్సిడెంట్ మరియు యాంటీ ఇంఫ్లమ్మెటరీ లక్షణాలు ఉంటాయి. ఇది మీ ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. సహజంగా హార్మోన్లను సమతుల్యం చేసేందుకు ఒమేగా 3 ఫ్యాటీ ఆసిడ్స్ ని మీ డైట్ లో చేర్చుకోండి.
    ఒమేగా 3 ఫ్యాటీ ఆసిడ్స్ తీసుకోవటం వలన ఎండోక్రైన్ వ్యవస్థ యొక్క సరైన పనితీరును సమకూర్చుతుంది. ట్యూనా మరియు సాల్మన్ వంటి చేపలలో ఒమేగా -3 ఫ్యాటీ ఆసిడ్స్ ఎక్కువగా ఉంటాయి అలాగే  అవిసె గింజలు, గుమ్మడికాయ విత్తనాలు మరియు పొద్దుతిరుగుడు విత్తనాలను డైట్ లో చేర్చుకోవటం వలన కూడా ఒమేగా -3 ఫ్యాటీ ఆసిడ్స్ ని పొందవచ్చు.
  7. క్యాబేజ్ : బ్రొకోలీ, కాలీఫ్లవర్ మరియు క్యాబేజ్ శరీరంలో హార్మోనులను బ్యాలెన్స్ చేస్తాయి. కాబట్టి, వీటిని రెగ్యులర్ డైట్ లో చేర్చుకోవాలి.
  8. బెర్రీస్ : బెర్రీస్ లో ఫ్లెవనాయిడ్స్ ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇవి హార్మోన్స్ ను బ్యాలెన్స్ చేస్తాయి. సిట్రస్ ఫ్రూట్‌స్, గ్రేప్స్ మరియు రెడ్ బెర్రీలు హార్మోన్లను బ్యాలెన్స్ చేయడానికి సహాయపడతాయి.